No 52 - OKTOBER 2009

publicatie:hvnweb.nl

Open middagen Oudheidkamer:
31/10 en 28/11 (14-17 u)

VOOROP...
...staat een schilderij van Hans van Helden (Zevenhuizen 1952) van de steenplaats Klein-Hitland van rond 1975. Het (BKR-)contraprestatiewerk mocht de HVN-secretaris recent van het depot bovenin het Raadhuis naar de werkkamer van wethouder Jan Slagt verhuizen (en fotograferen).

EXPO: ‘GEMEENTELIJK MONUMENT, JA OF NEE?’ PLUS MINIATUREN
Op de stalzolder is sinds Open Monumentendag de nieuwe wisselexpositie ‘Gemeentelijk monument, ja of nee?’ te zien. Het gaat om exterieurfoto’s van Hans Smulders en Wim Schuurs. De toelichting: ‘Deze expositie geeft een beeld van de 22 objecten van de conceptlijst van gemeentelijke monumenten zoals deze door B&W in procedure is gebracht. Ondermeer vanwege ingebrachte zienswijzen, later eventuele bezwaren, is de definitieve lijst nog niet bekend. Op de website nieuwerkerk-ijssel.nl van de gemeente wordt ook gewezen op de mogelijkheid om objecten voor te dragen om aan de lijst toe te voegen. Nieuwerkerk aan den IJssel kent al 14 rijksmonumenten (waaronder ‘Nooit Gedacht’) en is in Zuid-Holland één van de laatste gemeenten die daarnaast een eigen lijst vaststelt.’ De foto-expositie is ook gelardeerd met houten miniatuurbouw van Capellenaar Tom Mulder.










Afgebeeld zijn de volgende beeldbepalende objecten:
•   begraafplaats incl. gedenknaald Pr. Beatrixstraat
•   Kerklaan 13 (oude station), 44 (oude Geref. pastorie), 46 (oude Geref. kerk), 45 en 92 (oude Herv. pastorie)
•   Dorpsstraat 42/44 (voormalige kerkehuisjes)
•   ‘s-Gravenweg 31 (Beukenhof), 92 (v.m. Bene Situs), 98, 101 (doktershuis Laanzicht), 129, 238/240 en 284
•    Groenendijk 127 (gemaal), 285, 287 en 301
•   molenfundamenten nabij Groenendijk 123 en Molenweteringpad (Hitland)
•   Kortenoord 104/106 (gemaal)
•   1e Tochtweg 25 (hooiberg en schuren, boerderij zelf is al rijksmonument)
Van de drieslagfolder met de Nieuwerkerkse rijksmonumenten verscheen op Open Monumentendag een beperkt aangepaste nieuwe editie.

BOUW VOOR BUREN BEGONNEN
Naast de Oudheidkamer werden schuren gesloopt en startte de bekende bouw voor verstandelijk gehandicapten van ASVZ door Vestia. De HVN kon gereedschap e.d. tijdelijk kwijt in een container. De forse molenroede en -spruit op het buitenterrein werden prima herplaatst. Na de herbouw van de wagenschuur gaat de HVN daarin zolderruimte huren. Wordt vervolgd!

TERUGBLIK ALGEMENE LEDENVERGADERING
De Algemene Ledenvergadering van 10 juni stelde de jaarstukken 2008 vast. (Kort daarvoor deed de gemeente dat ook met de budgetsubsidie 2008.) In de vacature van mevrouw Adrie Volder in de kascontrolecommissie werd plaatsvervangend commissielid Henk van den Heuvel gekozen. Tot nieuw plaatsvervangend lid werd Carel Heine gekozen.
Omdat hij zich niet herkiesbaar stelde, werd afscheid genomen van Kees Vermeij als (alleen) bestuurslid. Mevrouw Marianne Bazen werd in zijn plaats en met applaus als nieuw bestuurslid gekozen. Voorzitter Johan Knoester werd als bestuurslid herkozen. Na de pauze werden video’s bekeken: filmfragmenten met de nieuwe Carnegiehelden van 1953 en de nieuwe HVN-film ‘Vroeger op de boerderij’ met Maarten Molenaar, van lid Cor Vermeulen. Applaus was ook hun deel!

KOPJES TE KOOP IN OUDHEIDKAMER
Voor de koffieruimte werden nieuwe kopjes aangeschaft, nu met opdruk van boerderij ‘Nooit Gedacht’. Ze zijn ook te koop à €6.

PLEE WEER OKE
Na tien jaar was de (onbenutte) buitenplee bij de Oudheidkamer toe aan renovatie. Er moest een nieuwe fundatie in de sloot worden geplaatst, de plee moest van zijn plaats af en een deel van de zij- en onderkant moest worden gerestaureerd. Daarna resteerde voor de vrijwilligers het schuren en aflakken, en zo was weer een stukje cultuurhistorisch erfgoed gered. De plee is afkomstig van het voormalige schildersbedrijf van Visser aan de Kerklaan, stond op de plek waar nu makelaar Lagendijk zit en was behouden dankzij inbouw in een werkschuur....

OUDE BEGRAAFPLAATS NIET OKE?
In Het Kanaal van 3 juni 2009 schreef Jacqueline van Gelderen een ingezonden stuk over het verval van de Oude Begraafplaats aan de Kerklaan. “Ik weet wel dat als oude opa Van Gelderen, de doodgraver die zijn begraafplaats zo netjes onderhield, dit zou zien hij ongelooflijk nijdig zou zijn. Zat hij nog op zijn knieën met een kurk en zwarte inkt de letters op de stenen bij te werken, nu is het een vervallen begraafplaats.”
Bijgaande foto is van zijn grafsteen met een voor wat zijn beroep betreft uniek opschrift.

RESTAURATIE STEENOVENS GAAT DOOR!
In juni werd bekend dat het rijk de gemeente €354.445 subsidie geeft voor restauratie van de steenovens op Klein-Hitland. Ook de stuurgroep Hollandsche IJssel en (uiteraard) de gemeente als eigenaar zelf stellen er geld voor beschikbaar. Eind 2010 zal het op 5 november a.s. door minister Ronald Plasterk (OCW) te starten werk gereed zijn. Infoborden en webstek van het intergemeentelijk recreatieschap (www.hitland.info) krijgen ongelijk met hun: “De fabriek bestond uit vier ovens, waarvan er nu nog slechts 1 in goede staat verkeerd [terzijde: had t moeten zijn.] Dit is namelijk de enige oven die gerestaureerd is. De andere drie zullen door de te hoge kosten waarschijnlijk niet meer gerestaureerd worden.” Historisch onjuist is ook hun startzin: “In de 19e eeuw vestigden steen- en pannenbakkerijen zich langs de Hollandsche IJssel.” Steenovens waren er al vóór 1500 en voor pannenbakkerijen moest men aan de Oude Rijn zijn.
De minister opent ook een website over de ovenrestauratie en de HVN mocht voor het historische onderdeel daarvan materiaal aanleveren. Met Open Monumentendag werd de gemeente weer geassisteerd met rondleidingen bij de ovens.

NU STENENKRUISTER VAN LOEK BOS
In opdracht van een projectontwikkelaar maakt de Haagse kunstenaar Loek Bos een bronzen beeld van een stenenkruister, te plaatsen voor de nieuwe Batavier en te onthullen op 27 november. (De Cultuurkrant 2009 maakte dit al bekend en het kwam nadien voor de LON.) Uitgangspunt daarvoor zijn foto’s van het (grotere) gipsen beeld dat Minca Bosch Reitz maakte voor de Nationale Tentoonstelling voor Vrouwenarbeid van 1898 met als model een stenenkruister van bij nader inzien de steenplaats Spreeuwenhoek van A. Mijnlieff (broer van A.M. Mijnlieff van Klein-Hitland). De Haagse Academie van Beeldende Kunst kocht het beeld in 1899 voor ƒ1.000 en deed het later weg…. (Dit beeld is in 2006 behandeld in Nieuwsbrief 43 en in Toen & Nu in Het Kanaal van 13-12-2006. In het laatste geval was dat met de nu opgevolgde suggestie tot het opnieuw maken ervan.)
De HVN-secretaris mocht documentatie geven en mede de plek bepalen: die is passend, pal voor de herplaatste eerste steen van A.M. Mijnlieff in de Batavier. De wisselende inhoud van de HVN-vitrine op de zolder daarvan zal worden aangepast en in plaats van aan de Batavierhistorie worden gewijd aan die van de steenplaatsen Klein-Hitland en Spreeuwenhoek. Voor het beeld komt een plateau met de tekst:

De stenenkruister
Uit klei van de Hollandsche IJssel werden ruim zes eeuwen lang stenen gebakken
in vele open veldovens. Klein-Hitland sloot in 1964 als laatste steenplaats.
In 1898 maakt Minca Bosch Reitz een beeld van een van de stoere
stenenkruisters die in en rond de ovens het zware werk deden.
Naar dit verloren gegane beeld maakte Loek Bos deze stenenkruister.

Geschenk van HD Projectrealisatie B.V., 27 november 2009


LETTERFRAGMENTEN BATAVIER IN CAPELSE EXPOSITIE
De HVN leende originele keramische letterfragmenten uit 1881 van de naam en het bouwjaar van de Batavier uit aan de HVC. Ze zijn opgenomen in een wisselexpositie over de Prins Alexanderpolder in het gemaal J.A. Beijerinck. De fragmenten kwamen beschikbaar na het in 2006 - in weerwil van beloften tot behoud - vernielen ervan bij de afbraak van de oude Batavier (en in het vizier van TV West).

UIT DE CULTUURKRANT VAN 10 JUNI
Voor de slotmanifestatie ‘Beeld en Geluid’ van De Culturele Zuidplas op 14 november maakt Agnes den Hartog drie beeldcompilaties. ‘Het is natuurlijk het gemakkelijkst om via de verschillende historische verenigingen aan materialen te komen, maar dat wil ik juist niet. Dat is te gemakkelijk.’ De HVN vindt dat prima, er is ook nog veel onder de mensen, is dus benieuwd en proeft in de zinsnede bewondering voor de collecties van die verenigingen….

ORAL HISTORY TWEEDE WERELDOORLOG
Ene mevrouw Wensveen uit Bilthoven belde Paul Weyling van de HVC met de volgende kwestie. Als meisje van circa 12 jaar is zij samen met zes anderen door de Duitsers van de ‘s-Gravenweg geplukt en tegen de muur van een koeienstal neergezet. Mevrouw wil graag weten of er nog mensen zijn die zich dit geval herinneren of er van gehoord hebben. Ook is zij benieuwd om welke boerderij het gaat, zelf denkt ze aan die van Ooms. Maar dat kan volgens Weyling niet, zoals kan worden geconcludeerd uit haar verhaal: Het moet zijn geweest op de dag van de aanslag op het spoor en wel op zaterdag 7 oktober 1944. Zij was van een boerderij op Hitland, waar zij melk en kaas had gehaald, op weg naar haar huis aan de Bermweg-oost in Capelle. Vanaf de Ouderkerkselaan is ze linksaf de ‘s-Gravenweg op gegaan. De boerderij waar ze tegen de stal was gezet moet aan de rechterkant van de ‘s-Gravenweg hebben gestaan, tussen de Ouderkerkselaan en de Klaas Klinkertweg.
Zelf denkt ze dat het de boerderij van Ooms was, omdat die een dag later door de Duitsers in brand was gestoken. Maar dat kan niet, want die boerderij staat aan de linkerkant en voorbij de Schollevaartseweg, gezien vanuit Nieuwerkerk. De angst was doodgeschoten te worden, maar ze zijn weer vrijgelaten. Hierover zou onderhandeld zijn door een Nederlandse man en een hoge Duitser, die in een motor met zijspan reed. Het oppakken zou te maken hebben met de aanslag op het spoor die dag. Het in de brand steken van de boerderij zou een plaatsvervangende represaille zijn voor het doodschieten van de 7 opgepakten. De boer en de boerin van de boerderij waar een en ander plaatsvond moesten toekijken. Zij hadden een grote Duitse herdershond, zo herinnert zij zich nog.

UIT DE AANWINSTEN
Iets eerder kregen we van de Capelse familie Dekker een door- en inzichtelijk molenmodel, dat opgesteld is in de schoolhoek. Maker was dhr M. Dekker uit Reduzum (Fr). Van Kees Oudijk werd een ijzeren schouw, gemaakt door Wim Crone, verworven. Geschonken werd een tinnen asbak met de inscriptie ‘22-9-’84 Opening Rijksweg A-20 Nw. Kerk a/d IJssel’. Van de fam. Quispel kwam een karnton met wiel uit de eigen boerderij aan de ‘s-Gravenweg, weleer van de fam. Den Uijl. Uit de nalatenschap van mw G.E. Kleibeuker kwam nog uniek lokaal BB- materiaal. Uit een andere nalatenschap kwamen handwerkjes, waaronder een fraaie merklap ‘N. Verboom Nieuwerkerk 1934’. Dankzij mw Van Rumpt werd op een Capelse rommelmarkt een aardewerk bord met de oude RK- kerk verworven (zie foto, achterop staat 1988 als jaar van uitgifte). Dhr Fernhout gaf materiaal van WOII, waaronder een mouwband met de teksten ‘Pl. Commandant’ en ‘Oranje’. Van de fam. Verstoep kwam een enorme Nieuwerkerkse gemeentevlag, ooit van Contar. Dhr Jansink kwam met een aparte bijlhamer.

SIGNALEMENT VAN NIEUWE HISTORISCHE UITGAVEN
* De Kleine geschiedenis van het Groene Hart is, zoals eerder is vermeld, een 17-delige serie. Uitgever is Waanders uit Zwolle in samenwerking met streekarchieven. Naast ook lokale tekst worden foto’s uit Nieuwerkerk en de Oudheidkamer royaal opgenomen. Recent verscheen deel 12 van Adri den Boer: steen- en pannenbakkerijen. De boekjes tellen 96 pagina’s in een hard kaft en zijn voor €6,95 verkrijgbaar in boekhandels en sommige supermarkten. Intekenformuliertjes liggen in de Oudheidkamer; zie ook: www.dekleinegeschiedenisvanhetgroenehart.nl.

* In mei verscheen van (dr.) Cordula Rooijendijk bij uitgeverij Atlas: ‘Waterwolven. Een geschiedenis van stormvloeden, dijkenbouwers en droogmakers’ (ca. 400 p., €34,90). Op p. 342/343 staat een bijzonder verward verhaal over de IJsseldijken in 1953. Ze laat het schip ‘De Twee Gebroeders’ van Arie Evegroen aan de Ouderkerkse kant tegen de dijk zetten, pal bij het Gereformeerde kerkje. Daar werden op zondagmiddag wel twee in de nabijheid gelegen schepen voor het gat gesleept en tegen de dijk tot zinken gebracht, maar die van Evegroen was echt aan de Nieuwerkerkse Groenendijk! (Zie het Groene Hartboekje Nr 2 ‘Lager dan de zee’ voor het correcte verhaal van beide kanten.)

* Ook verscheen bij het hoogheemraadschap en de vereniging Molenvrienden Rottemerengebied een fietsroutekaart/-folder met twee routes: langs de Rotte en rond de Zuidplas. Aanbevolen! Naast de vele watermolens en -gemalen komt ook de korenmolen Windlust er in voor. Een kanttekening past bij de beschrijving van een appartementencomplex op Dorp: “Aan de rechterzijde is het oude bedrijfsgebouw van de ‘Coöperatieve Landbouwvereniging’ waar vroeger de boeren uit de Zuidplaspolder hun producten van de landerijen kwamen aanbieden. ” De boeren boden daar geen producten aan, maar namen er juist veevoer en dergelijke af. Het pand met replica-voorgevel is niet oud, maar pas uit 1996….

* Op 30 juni 2009 werd in het Verzetsmuseum in Gouda een nieuw regionaal boek gepresenteerd: “‘Frits S.S.’ van Stolwijkersluis. Een Goudsche heer van Trouw”. Frits S.S. was de gewaagde schuilnaam van de Goudse onderwijzer Theo de Kool, wonend in Stolwijkersluis (S.S.) in de gemeente Gouderak. (Van 1947- 1953 was meester De Kool nog hoofd van de Nieuwerkerkse Rehobothschool aan de Schoolstraat, waar hij toen naast woonde. Hij overleed op 3 september 2009.) De Kool was lid van een verzetsgroep die thuis in het geheim ‘Trouw’ en ‘De Vrije Pers’ stencilde. Er waren nog drie andere groepen uit dit verband, waarvan er een werkte in Nieuwerkerk.
Bijgaande foto daarvan uit de Trouw-herdenkingskrant voor het district Gouda van 5 juli 1945 staat ook in het boek. (Hij was al hergepubliceerd in een ook in het boek geciteerde Toen & Nu uit 1993.) Het werk is een eenmalige uitgave met 168 pagina’s in een beperkte oplaag en kost €16,50. Het boek is in regio-boekhandels te koop.
Leden van ver buiten Nieuwerkerk kunnen zich het beste wenden tot de schrijfster: C.C. de Kool-Verhoog, Eerbeekseweg 105, 7371 CE Loenen, e-mail: fritsss@gawab.com, tel. 055-5053839. Van harte aanbevolen!

* De Nieuwsbrief van de vereniging tot Behoud van Oud-, Groen- en Leefbaar Voorschoten van juni 2009 bevat een artikel van Flip Werner: ‘De oude kilometerpalen langs de Vliet’. Hij spoorde in het Nederlands Instituut voor Militaire Historie op dat de alleen in Zuid-Holland geplaatste gietijzeren palen voorkomen in de catalogus van 1870 van de ijzergieterij ‘De Prins van Oranje’ te ‘s-Gravenhage. Een Zuid-Hollandse Rijkswaterstaatsingenieur moet de paal in 1857 hebben ontworpen. Ook vermeldt Werner de prijs van 25 gulden en als originele kleuren grijs met zwarte cijfers. Met de auteur hadden voorzitter en secretaris van de HVN eerder contact; hij noemt in zijn artikel ook de precies eendere paal van onze Oudheidkamer, afkomstig van de ‘s-Gravenweg.

* Van HVN-er Hans de Vlaming verscheen in het Verleden Tijdschrift nr 98 van Oud Zevenhuizen-Moerkapelle het eerste deel van de derde aflevering van hem over autobusdiensten daar. Deze aflevering gaat over de O.A.O.M. Gebr. Van Gog en betreft ook buslijnen door Nieuwerkerk!

* Als deel 3 in de serie Hollandse Bronnen verschenen onlangs in één bandje de ‘Registers van de ‘Consenten’ van de Hoog Heemraden van Schieland, 1542-1562’ en het ‘Vierschaerbouck’ van Schieland 1598-1617’ (109 pagina’s). Uitgever is de Hollandse Vereniging voor genealogie ‘Ons Voorgeslacht’. Eerder verscheen van de in 1991 overleden bewerker A.M. Verbeek al veel Schielands materiaal, en wel van 1460 af. Aanbevolen, en naast dat het te koop is is het minstens in archiefbibliotheken raadpleegbaar.

* In het huis-aan-huisblad Het Kanaal leverden de rubrieken Toen & Nu en Nieuwerkerkers van Toen weer volop lokale historalia. Voor de meer incidentele rubriek Oude tijden herleven…. in het dito blad Hart van Holland werden soms ook (oud-)Nieuwerkerkers geïnterviewd. In een Toen & Nu in juni werden borden behandeld van het veer van Klein-Hitland naar Het Bonte Varken, thans aanwezig in de vitrine in de Oudheidkamer van Ouderkerk. (De Toen & Nu van eerder dit jaar over de gevallene Arie den Toom kreeg overigens een plek op een informatiezuil in Droogdok 17 in Rotterdam-Heijplaat.)

TERUGBLIK ALGEMEEN BESTUUR STREEKARCHIEF
Donderdag 2 juli aanvaardde het Algemeen Bestuur (AB) van het streekarchief Midden-Holland de begroting 2010. Van de elf deelnemende gemeenten - deels afwezig - stemden er slechts afgevaardigden van twee tegen: Ouderkerk en Nieuwerkerk aan den IJssel. Volgens de eerder unaniem aanvaarde gemeenschappelijke regeling zijn daarmee alle gemeenten aan de begroting - inclusief de deelnemersbijdragen - gehouden.
Burgemeester Huub van der Meer van Moordrecht stemde goed gemotiveerd voor: ‘Het gaat om een constante lijn in de besluitvorming, ik ben er steeds bij geweest en de raden moeten niet over willen doen wat hier is afgewogen en besloten. ’ De raad van Moordrecht vond volgens hem ook aspecten als de Goudse huuraanpassing naar een kostendekkend niveau redelijk en de Zuidplasgemeenten zaten dus niet op één lijn. Zevenhuizen-Moerkapelle was absent.
Gezien zijn statuten rekent het HVN-bestuur op Nieuwerkerks bestuurlijke presentie èn constructief meedenken in de volgende AB-vergadering van 9 december.

WEBSITE GROENEHARTARCHIEVEN.NL VERNIEUWD
Op Open Monumentendag is de vernieuwde website groenehartarchieven.nl in gebruik genomen. Hierop zijn en worden tekst en plaatjes van alle Toen & Nu’s uit Het Kanaal sinds 1 januari 2009 (vanaf nr 1040) opgenomen. Dit is met name van belang voor HVN-leden van buiten de regio! Het Kanaal staat als huis- aan-huisblad zelf (nog?) niet op internet, dus is het een actie van de auteur (en het streekarchief hoeft er niets aan te doen). Er kan ook op de inhoud worden gereageerd! Op ‘weblog’ staan de Toen & Nu’s uit het gehele verspreidingsgebied, al kan er natuurlijk ook per plaats worden gezocht.

KAARTENEXPO EN ARCHIEVENDAG
Onder de titel ‘Die passer spant een kleyne mijle’ is er tot nieuwjaar een cartografische wisselexpositie in de hal van het streekarchief. Er zijn ook volop Nieuwerkerkse details, zoals op bijgaande plankaart uit 1779! Op zaterdag 17 oktober - Landelijke Archievendag - is het streekarchief open met een boeiend programma. Zie kranten en/of de website!

BESTUURLIJK AFSCHEIDSBOEK…
Van oud-raadslid Adri den Boer en burgemeester André Bonthuis verschijnt op 6 november n.a.v. de gemeentefusie een boek met een mooie titel over burgers en lokale bestuurders van na 1850. De verschijning was al aangekondigd in de Cultuurkrant van juni, inclusief de pas in november geldige zin: “Geïnteresseer- de Nieuwerkerkers kunnen het boekje uiteraard afhalen in het raadhuis.”
In dit boek, met ook medewerking van het streekarchief, komen eveneens foto’s van tal van objecten uit de Oudheidkamer voor. (Een groot deel van die objecten zal vanaf 6 november ook tijdelijk in het Raadhuis worden tentoongesteld.)

CAPELSE NOTARIËLE AKTEN
Op het Gemeentearchief Rotterdam vind je onder veel meer akten van notarissen uit Rotterdam en omstreken. Nieuwerkerkers gingen vaak in Capelle naar de notaris en hebben dus nu baat bij de samenvattingen die daar in een rap tempo door vrijwilligers worden gemaakt voor de website gemeentearchief.rotterdam.nl. Pakweg de verkoop van Kortenoordse korenmolen De Hoop - de latere Windlust - door bakker Pinkse aan molenaar Vente in 1876 (voor ƒ13.000) vond zo bij notaris Achterberg plaats. Dat niet alleen rijken naar de notaris gingen blijkt uit de samenvatting van een akte van de Capelse notaris H.M. de Vos van 11-4-1912 over de rode verbruikscoöperatie van de Kerklaan (nu pand fam. Slappendel, nr 60):

Arie van den Berg, gemeentewerkman,
Arie de Vlaming, molenaar,
Hendrik Kegel, werkman,
Arie Sterk, werkman,
Arend Petrusma, seinhuiswachter,
Nicolaas Hendrikus Vrijenhoek, glasblazer,
Albert Dekker, warmoezier,
Pieter Luijtjes, koffiehuishouder, allen te Nieuwerkerk aan den IJssel.

Verklaren op te richten een coöperatieve vereniging met de naam "Coöperatieve Broodbakkerij en Verbruiksvereeniging Ons Belang", te Nieuwerkerk aan den IJssel, voor een periode van 30 jaar.
De statuten bestaan uit 45 artikelen. Het bestuur bestaat uit 7 leden en 3 commissarissen.
De vereniging drijft voor eigen rekening een broodbakkerij en winkel en werkplaatsen.


Kranten meldden begin juli 1912 de aanbesteding van de bakkerij, die uiteindelijk werd geprivatiseerd en overgenomen door bakker Van Halm.

NOG EEN WEBSTEKTIP
www.gorinchem.courant.nu is een website met gedigitaliseerde oude kranten met onverwacht veel Nieuwerkerks nieuws en dito advertenties. Zoek bijvoorbeeld met trefwoorden als Hitland of Zuidplas en men zal versteld staan. Drie voorbeelden mogen dienen ter illustratie. De Nieuwere Gorinchemsche Courant van 4 juli 1912 had een kleine advertentie: ‘Timmerlieden gevraagd bij Arie Buijs, Timmerman-Aannemer te Capelle a.d. IJssel der Geref. kerk te Nieuwerkerk a.d. IJssel.’ (Het pand aan de Kerklaan is net weer te koop!) Als echte illustraties (links) hierbij een grotere advertentie van een aanbesteding uit De Gorcumer van 30 augustus 1939 van Leen Tol, een uit de Bollenstreek bekende architect van ‘pronkschuren’ van kwekers. Rechts een advertentie van een plezierreis uit 1923!













OUDE VONDSTEN…
Op 26 juni 1939 stond in De Gorcumer een opmerkelijk detail uit Nieuwerkerk: ‘Gisteren heeft de heer C. van Erk, bij graafwerk in de buurtschap Ver-Hitland, een oude munt opgegraven, welke het opschrift droeg B.R.I./S.T.A./1626’.
Op 10 maart 1939 stond in De IJssel- en Lekstreek al dat in Nieuwerkerk bij het ploegen en fraaie kleipijp was gevonden met de datum 22 oktober 1751! (Deze krant is op het Gemeentearchief Rotterdam op microfiche te raadplegen.)
Waar zouden de objecten bij het toen nog mankeren van een Oudheidkamer zijn gebleven…?

FELICITATIES VOOR OUD ZEVENHUIZEN-MOERKAPELLE
Zaterdag 12 december viert de stichting Oud Zevenhuizen-Moerkapelle haar 25- jarig jubileum. De HVN feliciteert deze stichting daar vanaf deze plaats vast mee! Vanaf 28 november heeft men een wisselexpositie over de eigen vereniging. Hun open dagdelen op Tweemanspolder 15 zijn op 31 oktober, 28 november en 12 december (13.30-16.00 uur).

ZUIDPLASPLANNEN EN CULTUURHISTORISCHE ZORGEN
‘Hoewel in de Structuurvisie veelvuldig wordt verwezen naar de cultuurhistorische waarde van het raster van wegen en tochten in de polder, zijn de herinrichtingsplannen opgesteld zonder volwaardig historisch onderzoek naar de geschiedenis van het gebied.’ Dat staat in een foto-onderschrift bij een interview van prof. Pim Kooij in het kwartaaltijdschrift ‘Holland’, nr 2009-3.
De HVN ontving op haar inspraakbrief van 17 februari 2009 met kritiek op het te magere deelrapport Cultuurhistorie van DHV (zie Nieuwsbrief 51) op 3 april 2009 een ontvangstbevestiging. De inspraak was doorgestuurd naar de commissie MER, de initiatiefnemer (provincie) en de bevoegde gezagen (vijf gemeenten). Sindsdien vernam het bestuur terzake niets meer.

NIEUWE PP-PRESENTATIES BESCHIKBAAR
De secretaris maakte nieuwe PP-presentaties over Dorrestein/Nieuwe Kerk, de lokale kerkgeschiedenis en de crisis van de jaren 30 in Nieuwerkerk/Moordrecht. Aanleidingen waren verzoeken van resp. Hervormde gemeente, Prot. diakenen en de Rabobank. (Bij de presentatie over de kerkgeschiedenis in de Oudheidkamer werd aansluitend de themahoek terzake op de stalzolder bezocht.) Daarnaast wordt de presentatie ‘Nieuwerkerk Toen & Nu’ nog regelmatig benut, laatstelijk voor ‘De Zonnebloem’ in de nieuwe Batavier.

GEDENKTEKENS WOII
De bestuursleden Kees Cevaal en Marianne Bazen verdiepen zich in de historie van de gevallenen, herdacht op de monumenten aan de Kerklaan. Meer hierover komt in een volgend nummer, wanneer ook de eerder door de gemeente aangeleverde Nieuwerkerkse inhoud op www.4en5mei.nl is verrijkt.

WELKOM AAN DE NIEUWE LEDEN
- L.H. de Jong, Rijskade 7, 2911 CC
- M. Quispel, ‘s-Gravenweg 88, 2911 CH

CONTRIBUTIE
Middels deze Nieuwsbrief worden leden - zo nodig - nogmaals verzocht om hun contributie voor het jaar 2009 over te maken. De minimum-contributie voor leden is door de ALV vastgesteld op €15, terwijl de minimum-donatie voor bedrijven €50 is.
Het bestuur verzoekt u om deze bijdrage over te maken op een van deze rekeningnummers: Rabobank - 34.52.94.203 of Postbank - 27.22.63, onder vermelding van ‘contributie 2009’, waarvoor bij voorbaat dank!